Opublikowano:

Czytanie całościowe

Czytanie to ta umiejętność, która prowadzona zgodnie z sekwencją rozwojową, zaopatruje ucznia nie tylko w bogactwo słownictwa pojęciowego, nie tylko w dobrą technikę czytania, ale również w rozumienie treści czytanych samodzielnie.

Jest to szczególnie ważne w procesie edukacyjnym, w którym przeważająca ilość poleceń sformułowana jest językiem pisanym.

I. Uczymy się czytać wg sekwencji rozwojowej. Dziecko do ok. 10 roku życia kształtuje swój indywidualny profil dominacji półkul mózgowych, aby po zakończeniu tego procesu móc w pełni korzystać ze swojego potencjału.

Do ok. 10 roku życia dziecko (uczeń) jest prawopółkulowe. Świat spostrzega przez całości obrazów, dopiero potem następuje ich analiza.

II. Pismo pisane jest naturalnym pismem. Każda litera alfabetu „wpisuje się” w CUN i na wyobrażenie tej litery w umyśle, nawet wówczas, kiedy dziecko nie potrafi jej nazwać.

Pismo drukowane jest wszechobecne, ale jest nieuświadomioną „protezą” pisma. Piszemy i czytamy naturalnie pismem pisanym. Jeśli dziecko opanuje czytanie w sekwencji rozwojowej od całości wyrazu, kształtowania jego obrazu graficznego, przez część wyrazu, jakim jest sylaba, a kończąc na pojedynczej literze jako kodu znaku i jeśli będzie to pismo naturalne (pisane), wówczas będzie odkodowywał w sposób swobodny i jednoznaczny każdy inny rodzaj „protezy” pisma, czyli np. druk.

III. Czytanie to odkodowywanie systemu znaków, z których każdy posiada własny dźwięk. Jest to związane z kształtowaniem procesów myślowych. Zakres pojęć, czyli odkodowanych – zrozumiałych ciągów znaków uzależniona jest od potencjału intelektualnego ucznia.

IV. Czytanie to rytmiczne sekwencyjne wydawanie dźwięków o określonej długości, częstotliwości, intensywności, o określonej powtarzalności znaków.

V. Czytanie to ruch gałki ocznej prowadzony w odpowiednim kierunku, oraz utrzymywanie wzroku na linii odkodowywanych znaków i dźwięków.

VI. Czytanie to uczucia i emocje kształtowane pod wpływem odkrywania nowych treści.

VII. Czytanie to myślenie, odkrywanie związków przyczynowo – skutkowych.

VIII. Czytanie to wyobraźnia, kształtowanie wrażliwości dziecka.

IX. Czytanie to rozwój:

  • zdobywanie nowych wiadomości;
  • korzystanie z nowych wiadomości;
  • tworzenie własnych sadów i opinii.

ĆWICZENIA

1. Etykiety do obrazków.

Pokazywane systematycznie długotrwale i konsekwentnie wg kategorii tematycznych ułożonych od najbliższego otoczenia dziecka (zgodnie z teorią najbliższego rozwoju). Kształtowanie pojęć, uogólnianie. Kiedy pokazujemy etykietę obrazek mówimy trzema kodami, stymulując słuch fonemowy dziecka, a dziecko powtarza tylko całość wyrazu.

telewizor

te le wi zor

t e l e w i z o r

telewizor

2. Mówienie kodem.

Terapeuta mówi do dziecka kodem sylabowym, dziecko musi chcieć zrozumieć co mówi terapeuta i móc wykonać polecenie. Angażowane są emocje dziecka, koncentracja uwagi oraz proces myślowy.

  1. Znajdowanie tych samych wyrazów wg kategorii.

  2. Tworzenie wzorów graficznych wyrazów wg kategorii.

  3. Tworzenie nowych pojęć.

  4. Dzielenie całościowych wyrazów mówionych na sylaby i zaznaczanie ich, co najmniej dwoma rodzajami ruchu.

  5. Dzielenie całościowych wyrazów (etykieta i mówienie przez na- la może być z obrazkiem) na sylaby i zaznaczanie ich, co najmniej dwoma rodzajami ruchu.

  6. Rytmizacja.

  7. Odkodowywanie znaków przez ruch, odkodowywanie znaków przez dźwięk.

  8. Ruch gałki ocznej – koordynacja i synchronizacja gałek ocznych w ruchu poziomym i pionowym.